Maatschappelijke opgaven

    Landbouwtransitie


    Landbouw, tuinbouw en veeteelt staan voor grote veranderingen onder invloed van de stikstofproblematiek, het zoeken naar evenwicht tussen economische activiteiten enerzijds en landschap en natuur, de roep om verbetering van de biodiversiteit en de combinatie met een gezonde leefomgeving anderzijds. De voortdurende verandering in de voedselketen, zoals het gebruik van meer duurzame grondstoffen, een diervriendelijker veeteelt, en het streven naar circulariteit spelen mee aan de productiezijde. Hierbij moeten ook nog de consequenties van klimaatverandering en energietransitie (windparken, zonneweides), het dilemma van grondwaterstand versus bodemdaling in de veenweidegebieden, de behoefte aan waterveiligheid en het waarborgen van schoon drinkwater in acht worden genomen. De aandacht hiervoor bij beleidsmakers blijkt onder andere uit het inzetten op kringlooplandbouw. Maar oplossingen voor de lange termijn zijn vaak moeilijk haalbaar aangezien de economische vitaliteit van de sector op korte termijn een noodzakelijke voorwaarde is. In het landelijk gebied komt dus heel veel samen en daar ontstaat grote druk vanuit verschillende opgaven. Bovendien is de situatie per regio verschillend. Niet alleen qua fysieke leefomgeving, maar ook qua identiteit en configuratie van belangen. Juist op dat regionale niveau worden door maatschappelijke partijen claims op de ruimte gelegd.

    Referenties en meer informatie

    Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied is Prioriteit 4 van de NOVI (p. 135 vv.), en ook zijn de daarin genoemde beschrijvingen van de nationale belangen inzake voedsel- en agroproductie, erfgoed en landschappelijke kwaliteit, natuur & biodiversiteit en visserij voor deze opgave relevant (p. 60-64). Het voedselaspect van deze opgave is ook beschreven in BMH 10 – Duurzamer voedselsysteem. RLi heeft ook hierover enkele relevante rapporten opgeleverd: Boeren met toekomst (2021), De bodem bereikt?! (over duurzaamheid van rurale gebieden. 2020), Bodemdaling in veenweidegebieden (2020), Europees landbouwbeleid, Inzetten op kringlooplandbouw (2019) en Duurzaam en gezond, Samen naar een houdbaar voedselsysteem (2018) en Verbindend landschap (2016).