Maatschappelijke opgaven

    Energietransitie


    Energie is een primaire levensbehoefte, die betrouwbaar, betaalbaar, veilig en schoon moet zijn. Het Klimaatakkoord stelt hoge eisen aan het energiesysteem voor de toekomst: een vermindering van de CO2-uitstoot met 95% ten opzichte van 1990 is een immense opgave. Er moeten dan ook grote stappen worden gemaakt op het gebied van energiebesparing, het verduurzamen van de productie van energie, het aardgasvrij maken van de warmtevoorziening, elektrificeren van de industrie en het fossielvrij maken van de mobiliteit. De energienet-infrastructuur zal al die veranderingen moeten accommoderen, zodat de energievoorziening niet alleen schoon wordt, maar tegelijkertijd ook betrouwbaar, betaalbaar en veilig blijft. Een duurzaam energiesysteem brengt een veel groter ruimtebeslag met zich mee en heeft daarom een grote impact op de fysieke leefomgeving, zowel op zee als op land, en zowel bovengronds (denk aan windmolenparken en zonneweides) als ondergronds (denk aan warmte- en koude buffers en geothermie). Dat beperkt andere ontwikkelingen in landbouw en natuur en ook in de woningopgave die veel ruimte vergen. Bij energietransitie komt veel tezamen op regionaal en lokaal niveau. Dáár vind je de impact op de fysieke leefomgeving van duurzame opwek en van de warmtetransitie. Creativiteit om deze opgaven te combineren met andere opgaven (koppelkansen) is nodig. Het aantal betrokkenen is groot: de vele (stakeholders) tafels bij de totstandkoming van het landelijk Klimaatakkoord zijn ook betrokken bij de regionale besluitvorming in de RESsen.

     

    Referenties en meer informatie 

    Klimaatverandering en energietransitie zijn sterk aan elkaar gerelateerd; vandaar dat in de Klimaatwijzer van de overheid ook veel is te vinden over energietransitie. De NOVI heeft oog voor omgevingskwaliteit bij de locatiekeuzes, versterking van infrastructuur en inpassing van duurzame energie in de omgeving (Beleidskeuze 1.2 – 1.4, p. 79-89) en de energievoorziening is in de NOVI één van de beschreven nationale belangen met een rol voor het Rijk (p. 55-56). Het Nationaal Programma RES (Regionale EnergieStrategie) geeft invulling aan energie-opgaven op regionaal niveau en aspecten van de fysieke leefomgeving zijn ook door NP RES beschreven. 

    Diverse rapporten van de Raad voor de leefomgeving en infrastructuur (Lri) hebben betrekking op de energievoorziening: een CO2-arme warmtevoorziening (2018), de (cyber-)betrouwbaarheid van de stroomvoorziening 2018), Groen uit de (corona-)crisis (2020) en Digitaal Duurzaam (2021). De laatstgenoemde twee rapporten hebben overigens betrekking op duurzaamheid in ruime zin, breder dan energie.