Kookboek Digital Twin

    Een nationale digital twin …

    Bestaat er ook zoiets als een nationale digital twin? We denken van wel. Maar dat behoeft wel enige uitleg. We hebben geconstateerd, dat vele, diverse digital twins zijn, die tezamen een ecosysteem vormen en daarmee gemeenschappelijkheden delen. En wat hebben ze dan gemeenschappelijk nodig vanuit nationaal oogpunt?


    Daarvoor is geen alomvattende overzicht te geven of een eenduidige overeenstemming beschikbaar. Wat wij zien is dat drie aspecten in onderlinge wisselwerking nodig zijn om te kunnen spreken van een nationale digital twin voor de fysiek leefomgeving. Dat zijn samenwerken, afspraken en de bouwstenen van de digital twin (zie figuur 1).


    Afbeelding Cookbook Nationale DT

    Figuur 1 -  Aspecten van de nationale digital twin

    Sommige van de bouwstenen hebben een nationale reikwijdte. Dat betekent, dat er afspraken zijn gemaakt in Nederland, dat een bouwsteen nationaal beschikbaar is/wordt gesteld. Een voorbeeld van een nationale bouwsteen in Nederland zijn de zgn. geo-basisregistraties, zoals de basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG). De BAG is wettelijk vastgelegd en verplicht de overheid om haar data over adressen en gebouwen bij te houden. Ook bestaat er een landelijke voorziening BAG waar de data over alle adressen en gebouwen in Nederland is op te vragen (en te downloaden) voor hergebruik. Naast de BAG zijn diverse andere nationale bouwstenen beschikbaar. Over die bouwstenen zijn vaak ook afsprakenstelsels opgezet voor het beheer en gebruik van de bouwsteen. Het gaat bij bouwstenen niet alleen om data, maar ook om rekenmodellen, visualisatietools en technisch infrastructuur waarover afspraken bestaan.


    Maar afspraken reiken verder dan de bouwstenen. Het afsprakenstelsel is een geheel aan afspraken ten aanzien de verschillende facetten van de nationale digital twin (zie figuur 2).

    Afbeelding Cookbook Nationale DT Afsprakenstelsel

    Figuur 2 -  Afsprakenstelsel van de nationale digital twin

    Het raakt de totstandkoming en het beheer van de bouwstenen, het samenwerken en de besturing en alles wat nodig is de waarde case voor de maatschappelijke opgave te creëren. Soms is het nodig om een afspraak wetgevend te laten zijn, soms is een principe afspraak voldoende voldoen. Maar afspraken worden ook min of meer (tijdelijk) in beleid vastgelegd. Vooral als het gaat om de maatschappelijk opgaven in sectorbeleid (bijv. voor de waterhuishouding, de energietransitie of voor de natuur en biodiversiteit), maar ook ten aanzien van bouwstenen, zoals bijv. het open data beleid, het geo-beleid (Geosamen) of nationale data strategie. Afspraken rondom samenwerking en besturing worden ook gemaakt en vaak vastgelegd in overleggen en gremia, koepelorganisaties en belangenverenigingen, zoals of het GI-beraad voor de overheid. Maar ook zijn afspraken ronden standaarden voor bijv. interoperabiliteit, voor kwaliteit, beveiliging en beheer nodig. Tot slot kunnen ook nationale implementatieprogramma’s beschouwd worden als afsprakenstelsels om de implementatie van de bouwstenen en (onderdelen) van het afsprakenstelsel mogelijk te maken.

    Nationale bouwstenen en het nationale afsprakenstelsel komen alleen tot stand als mensen samenwerken. Het is immer de samenwerking tussen mensen met gemeenschappelijke doelen en vaak de bereidheid tot consensus, die leidt tot de benodigde afspraken. Natuurlijk maken mensen afspraken met elkaar vanuit verschillende perspectieven en veelal vanuit een bepaalde ‘institutie’. Wij onderscheiden hier vier groepen instituties: overheid, ondernemingen (bedrijven), onderzoek & onderwijs en omgeving (maatschappelijke organisaties en burgers). Dit worden ook wel de 4 O’s genoemd.

    En welke gemeenschappelijke puzzelstukjes gaat het dan, die een nationale digital twin vormen? De nationale digital twin is zeker geen ‘green field’. Er zijn diverse nationale bouwstenen beschikbaar in Nederland. We hebben data ruimten (of 'data spaces') ingericht, er zijn rekenmodellen en user tools. Ook zijn voor deze bouwstenen reeds diverse afspraken gemaakt. In dit kookboek geven we dan ook een overzicht van de beschikbare bouwstenen en afspraken, die tot stand zijn gekomen via samenwerking met en/of tussen overheid, ondernemingen, onderwijs & onderzoek en de omgeving.

    Hiermee hopen we ook een soort van catalogus of index te zijn zodat toepassing van digitale tweelingen in de praktijk worden versneld. Maar bovenal is het van belang te tonen wat de mogelijkheden zijn van de nationale digitale tweeling voor het oplossen van ruimtelijke vraagstukken om zo een bijdrage te leveren aan maatschappelijke opgaven.