Kookboek Digital Twin

    Ecosysteem van digital twins

    De variëteit aan eigenschappen van digital twins maakt ook dat digitale tweelingen in vele verschijningsvormen kunnen voorkomen en dat er natuurlijk ook vele digital twins zullen zijn. Tezamen vormen deze DTs het ‘ecosysteem’ van DTs. Natuurlijk zijn niet alle digitale tweelingen identiek. Er zullen overeenkomsten zijn maar ook verschillen. Wat ze gemeen hebben is dat ze met elkaar verbonden zijn.

    In de wereld van digital twins bestaat er al langer iets als twin-2-twin. Wie een digital twin van een vliegtuigmotor simuleert, wil ook de interactie met de rest van het vliegtuig meenemen. De twin van de motor moet samenspelen met de twins van alle andere onderdelen. Zo gaat het ook in de fysieke leefomgeving. Dat heeft te maken met de herkomst en het ontstaan, de ontwikkeling en de toepassing van de digital twins op de diverse locaties op het land en in het water (zie figuur 1).

    Afbeelding Ecosysteem DT eilanden

    Figuur 1 - Verschillende digital twins

    Er is pas sprake van een ecosysteem als er ook een soort van gemeenschappelijkheid bestaat tussen de digital twins. Die gemeenschappelijkheid wordt in belangrijke mate bepaald door het feit dat digital twins met elkaar in verbinding (moeten) staan (zie figuur 2). Oftewel ze zullen ook in veel gevallen data met elkaar uitwisselen. Ruimtelijke vraagstukken zijn namelijk afhankelijk van vele databronnen, die vaak voor meervoudig gebruik worden ingezet. Daarmee zijn digital twins ook gebaat bij uitwisseling van data met elkaar. Dat is een essentiële eigenschap van het ecosysteem.

    Afbeelding Ecosysteem DT verbonden eilanden

    Figuur 2 - Digital twins staan met elkaar in verbinding

    Voor het uitwisselen van data van de ene digital twin naar de andere digital twin moet je over en weer afspraken met elkaar maken. Dit leidt tot afspraken over welke databronnen, wat de betekenis is (definities), waar de data op het Internet te vinden is en hoe het kan worden opgehaald (gedownload) en onder welke voorwaarden de data mag worden gebruikt, etc.. Dit afsprakenstelsel is evenzeer van belang voor efficiënte uitwisseling tussen digital twins. Soms is de data afkomstig van de overheid en ‘open’ beschikbaar, maar in toenemende mate is data in handen van private partijen en gelden andere spelregels over het gebruik van de data. Een tweede essentiële eigenschap van het ecosysteem is dit bijbehorende afsprakenstelsel, zodat data gedeeld wordt.

    Naast het uitwisselen van data volgens bepaalde afspraken kenmerkt een ecosysteem zich ook door andere gemeenschappelijkheden, zoals het hergebruik van rekenmodellen en algoritmen, visualisatietools en technologie. Data uitwisseling, afsprakenstelsels en hergebruik van algoritmen, visualisaties en technologie komen alleen van de grond als ook enige besturing plaats heeft. Besturing of ‘governance’ gaat over wie verantwoordelijkheid neemt voor de digital twin. Voor de fysieke leefomgeving ligt dit veelal in handen van de overheid. De overheid heeft een publieke taak. Echter, een digital twin opzetten en duurzaam toepassen is een multidisciplinaire, complexe, technologische opgave en moet gedragen worden de samenleving. De digital twin is geen doel op zich, maar een middel om betere, schonere, duurzamere fysieke leefomgeving te creëren met elkaar. Het is een samenwerking tussen overheid, bedrijven, onderwijs- en kennisinstellingen en de maatschappij. Samenwerken is één van de peilers van de digital twin en het onstaan van een ecosysteem van digital twins (zie figuur 3).

    Afbeelding Ecosysteem DT

    Figuur 3 - Een ecosysteem van (verbonden) digital twins

    Onder alle omstandigheden moet verantwoord omgesprongen worden met de digital twin. Omdat we in een tijdperk leven waarin data snel rondgaat, feiten ter discussie worden gesteld, en digital twins een bepaald beeld op de werkelijkheid kunnen geven is ook een ethische blik nodig op de digital twin. De ethische blik geeft een kritische, maatschappelijk verantwoorde kijk op de digital twin van de fysieke leefomgeving. We komen daar later op terug. Last but not least, zijn de gezamenlijk uitgangspunten nodig voor het maken en beheren van de digital twin. Deze principes zijn leidend en richtinggevend voor eenieder die de verantwoordelijkheid neemt een digital twin in te richten en toe te passen.