Ethische referentie

Locatiedata is bijzonder, omdat het plaats en tijd bijeenbrengt. Dat kan tot gevoelige informatie leiden. Vooral als het om persoonlijke locatiedata gaat. Daarom is het van belang om een project/product dat gebruik maakt van locatiedata van begin tot eind op verantwoorde wijze te ontwerpen: Ethiek by design.


 

 

 

 

Aanpak

In deze werkplaats onderzoeken we wat Ethiek by design concreet betekent en hoe je dit praktisch maakt. In de ethische referentie belichten we openheid en transparantie als kernwaarden. Wij implementeren deze kernwaarden ook binnen ons eigen werk en aanpak. Binnen verschillende communities (van de geo-sector tot data ethici), ervaren we hoe leerzaam en waardevol dit is!

“Ethiek hangt niet aan de muur.” Dat staat voorop. Ons hoofddoel is om ethiek positief, praktisch toepasbaar te maken. Voor elke rol/functie binnen de community. Wij ontwerpen de ethische referentie voor opdrachtgevers, project managers, dataspecialisten op de werkvloer èn voor eindgebruikers van locatiedata. In onze werkplaatsen dagen we deze groepen uit om de uitgangspunten van de ethische referentie vanuit hun eigen rol en functie los te laten op concrete praktijkcases. De feedback en output van deze werkplaatsen gebruiken we samen met de kennis en ervaring van internationale initiatieven (zoals de Locus Charter) om de ethische referentie beter te maken.

 

 

 

(Tussen)resultaten

Eind 2019 zijn we gestart met een aanzet voor een ethische referentie. De discussies die losbarstten rond apps voor de monitoring van de Corona pandemie brachten de ontwikkelingen in een stroomversnelling. Wat verantwoord gebruik van locatiedata is bleek niet klip en klaar te zijn. Een eerste concept van de ethische referentie is in april 2020 aan het werkveld voorgelegd en vervolgens in verschillende werkplaatsessies verder ontwikkeld. In 2021 verschijnen de principes stapsgewijs online.

Tijdlijn

 

 

 

De ethische referentie

De ethische referentie is een hulpmiddel voor het verantwoord verzamelen en gebruiken van locatiedata, bedoeld voor zowel opdrachtgevers, projectleiders, uitvoerende teams als gebruikers.

De referentie bevat kernwaarden zoals ‘Rechtvaardig doelgericht’ en ‘Actief open en transparant’. Deze kernwaarden zijn tot stand gekomen op basis van een inventarisatie van bestaande ethische codes; feedbacksessies op de consultatieversie van de ethische referentie, aangevuld met feedback vanuit werkplaatsen waarbij we dieper in zijn gegaan op praktijksituaties. Vanaf maart 2021 verschijnt er elke maand een nieuwe kernwaarde op deze site. Wij horen graag hoe jij deze kernwaarden in de praktijk kan toepassen of wat we nog kunnen verbeteren aan de beschrijvingen. De eerste kernwaarde die we publiceren is Rechtvaardig doelgericht.

Wil je een seintje ontvangen als de volgende kernwaarde online staat? Meld je dan aan voor de nieuwsbrief.

Bekijk de kernwaarden

NB: Er zit geen hiërarchie in de kernwaarden: elke kernwaarde verdient evenveel aandacht.

 

Ethiek
→ Kernwaarde Rechtvaardig doelgericht

 

 

Ethiek Internationaal
W3C nota verantwoord gebruik locatiedata

Het werken aan een ethische referentie is niet alleen een Nederlandse activiteit. Vanuit Wijs met Locatie leveren we ook input aan een special interest group van het World Wide Web Consortium (W3C) over dit onderwerp.

Begint 2021 verscheen een internationale notitie van deze werkgroeop die in gaat op wetgeving en kijkt naar principes voor het ethisch delen van gegevens. De werkgroep wil deze notitie nog graag uitbreiden met inzichten op het onderwerp vanuit een niet-Westerse invalshoek en aanvullen met praktijkvoorbeelden.

Wij horen graag wat jij vindt van de W3C notitie. Opmerkingen over de publicatie kan je doorgeven via Github of door een mail te sturen naar public-geospatial-data-use@w3.org


Bekijk de notitie 'The responsible use of spatial data'

 

 

Meedoen

De drie werkplaatsen onder Wijs met locatie organiseren regelmatig bijeenkomsten. Je vindt het overzicht van alle sessies met hun terugblikken op de bijeenkomsten pagina.

Bijblijven over wat er gebeurt in alle werkplaatsen?  Meld je dan aan voor de nieuwsbrief Wijs met Locatie